BEATPAZARI GENEL LİSTELER

Casuslar Kraliçesi Nicole Kidman

Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşünden Ortadoğu haritasının çizilmesine kadar dünya tarihinde ciddi izleri olan İngiliz kadın yazar, gezgin, arkeolog, haritacı, hükümet temsilcisi ve de casus Gertrude Bell (1868-1926) yönetmen Werner Herzog’un Queen of the Desert (Çölün Kraliçesi) adlı filminde Nicole Kidman tarafından canlandırıldı.

Behtiye Kaya Kayıhan

[dropcap]Ö[/dropcap]n gösterimini Berlin Film Festivali’nde yapan film henüz ülkemizde gösterime girmedi. Kidman filmlerini dikkatle takip eden bir izleyici olarak filmi sabırsızlıkla bekliyorum ki, bu sefer heyecanımın tek sebebi Kidman değil! Hatta heyecanımın tek sebebi Gertrude Bell. Bell’in hayatından kesitler aktaran makaleler okur, hakkında yeni şeyler öğrenirken film haberini alınca çok heyecanlandım. Bell’in serüvenlerinde oynamayı çok isteyen Naomi Watts ve Angelina Jolie arasından Kidman’ın öne çıkması ve rolü kapması ise benim adıma filme ayrı bir değer katmış oldu.

Peki, kim bu Bell? Tarihteki önemi ne? Kidman ve filmden ziyade sizlere okuduğum makalelerden yola çıkarak kısaca Bell’i tanıtmak istiyorum. Film ülkemizde vizyona girince izleyerek bu sayfalardan sizlerle paylaşacağım.

sinema

Gertrude Bell (1868-1926)
Oxford Üniversitesi mezunu Gertrude Bell Türkçe, Kürtçe, Arapça, Farsça gibi bölge dillerini ana dili gibi konuşabiliyordu. Gertrude Bell’in Manevi oğlu ve çırağıysa yedi Oscar kazanan “Lawrence of Arabia” filmine hayatı konu edilen Casus Thomas Edward Lawrence’tı.

Mayıs 1916’da İngiltere temsilcisi Sir Mark Skyes ile Fransa temsilcisi François Georges-Picot arasında yapılan, Osmanlı İmparatorluğu topraklarını paylaştıran ve bu iki diplomatın adıyla anılan gizli anlaşmayı (Skyes-Picot /İngiltere-Fransa Gizli Anlaşması) Lenin önderliğindeki Komünistler Rusya’da Çarlık Yönetimi’ni yıkınca 23 Kasım 1917’de İzvestia ve Pravda Gazeteleri aracılığıyla dünyaya ilan etmişlerdi… Gertrude Bell ise Irak sınırlarını çizen haritanın sorumlusu olarak 1919 Paris Barış Konferasına İngiltere temsilcisi olarak katıldı. Bu konferansta 1. Dünya Savaşı’ndan yenik çıkan Almanya, Avusturya, Osmanlı, Bulgaristan ve Macaristan’a hangi şartların kabul ettirileceği konuşuldu.

Başka bir kadınla evli olan subay Charles Doughty-Wylie ile 1913-15 arasında bir dizi aşk mektubuyla belgelenen büyük bir aşk yaşayan ve hiç evlenmeyen Gertrude Bell sevgilisinin 1915’te Çanakkale Savaşları’nda ölmesi üzerine bunalıma girmişti. Yaşamına aşırı dozda uyku hapı içerek kendi elleriyle son veren Bell Bağdat’taki bir İngiliz mezarlığında toprağa verilmişti.

Not: Bu makale Lodos Bursa Dergisi’nin 11. sayısında yer almıştır.